دکتر کریم رستگار

اواخر زمستان سال ۵۲ بود. اغلب بچه‌ها را از زندان اوین به زندان قزل‌قلعه منتقل كرده بودند. پس از حدود ۵ ماه دستگیری (در اواخر شهریور) و زندان انفرادی من هم بدین زندان آمدم. در میان زندانیان از هر گروه و تفكری وجود داشتند. پس از مدت كوتاهی علی هم بدین زندان منتقل شد. همه‌ی مذهبیون از بچه‌های سازمان و روحانیون در بند چهار بودند. بند چهار در واقع یك اطاق بزرگ بود كه هر نفر جایی به اندازه‌ای كه بتواند دراز بكشد سهمش می‌شد. در آن زمان كلیه‌ی افراد مبارز خصوصاً مذهبیون به بچه‌های سازمان خیلی احترام و علاقه داشتند. سازمان هم برای آموزش و حفظ روحیه‌ی افراد و هم برای نشان دادن توانایی تئوریك خود در زمینه‌ی انقلابی و مذهبی هر هفته چهارشنبه پس از نماز مغرب و عشاء، جلسات تفسیر قرآن و نهج‌البلاغه در بند چهار برگزار می‌كرد. روشن است كه سخنرانان از بهترین كادرهای ایدئولوژیك سازمان انتخاب می‌شدند.

به خوبی به یاد دارم كه در یكی از این جلسات نوبت سخنرانی علی بود. علی برای بحث خطبه‌ی شقشقیه را انتخاب كرده بود. همان طوری كه می‌دانید محور این خطبه مسأله‌ی خلافت در اسلام است. در قطعات ۱۸ الی ۲۰ حضرت علی (ع) شرایط قبول خلافت را از طرف خود برمی‌شمارد. شرط اول اقبال مردم و انتخاب آنهاست. شرط دوم علم و شرط سوم عدالت فردی است. علی با تكیه بر روی شرط اول موضوع دمكراسی در اسلام را به صورت مفصل مورد بحث قرار داد و نتیجه گرفت كه بدون رأی مردم، حتی اگر فرد یقین به برتری خود در علم و عدالت نسبت به دیگران داشته باشد باز نمی‌تواند خلیفه‌ی خدا بر مردم باشد همان طوری كه حضرت علی عمل كرد و بیست و پنج سال خانه‌نشین شد.

پس از ختم جلسه مسؤولان سازمان علی را مورد انتقاد قرار دادند كه چرا محور سخنرانی را دمكراسی در اسلام قرار داده است. (در آن زمان محور همه چیز انقلاب مسلحانه و مبارزه با امپریالیسم و حكومت دست‌نشانده‌ی آنها بود. سخن از دمكراسی و حقوق مردم چندان موضوعیت نداشت.) دوم اینكه چرا بدون توجه به نظر علمای شیعه مسأله‌ای شبهه‌انگیز را مطرح كرده است كه ممكن است باعث كاهش نفوذ سازمان در بین روحانیون و در نتیجه مذهبیون گردد. علی اصرار بر صحت برداشت خود از خطبه داشت. اما استدلال دیگر مسؤولان بر محور بودن حفظ پایگاه مردمی سازمان، علی را مجبور كرد كه به روحانیون بند بگوید كه آنچه در سخنرانی مطرح نموده است، نظر شخص است و نظر سازمان نمی‌باشد.

دكتر كریم رستگار

Comments